Giỏ hàng
Danh mục sản phẩm
Facebook Instagram Youtube Twitter

Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ Phúc

Đăng bởi Nguyễn Chí Việt ngày bình luận

MỤC LỤC [Ẩn]

    Trong nét văn hóa của người Việt, chữ Phúc (hay còn gọi là Phước) tương trưng cho sự may mắn, sung sướng và hạnh phúc. Với ý nhĩa tốt lành của mình, Chữ Phúc được sử dụng rộng rãi để trang trí trong kiến trúc phong thủy và trên cả y phục.

    Minh họa chữ Phúc theo giáp cốt văn

    Chữ Phúc trong giáp cốt văn

    Nguồn gốc hình thành chữ Phúc

    Trong Giáp Cốt văn chữ Phúc là hình ảnh một người dùng hai tay bê vò rượu giơ cao để tế thần linh, cầu thần linh ban phước. Kết cấu chữ Phúc gồm bộ thị 示 đi liền ký tự phúc (nhất 一, khẩu 口, điền田). Bộ thị 示vốn là hình vẽ bàn thờ (xem hình minh họa). Ký tự phúc mà người đời sau chiết thành “nhất khẩu điền” vốn là hình vẽ một vò rượu. Hình ảnh vò rượu ở đây có thể hiểu theo nghĩa là cầu cho trong nhà có bình rượu luôn đầy, điều đó thể hiện hiện rằng gia đình đó đầy đủ, dồi dào và hoàn bị. Trong quá trình phát triển hình ảnh hai bàn tay dần được giản lược và hình thành chữ Phúc như hiện nay.

    Giấy trang trí cửa chữ phúc

    Giấy trang trí cửa Hoa Bình Ngư Phúc

    Ý nghĩa của chữ Phúc

    Những sự tốt lành đều gọi là Phúc. Trong Kinh Thi chia ra 5 phúc: (1) Giàu 富 (2) Yên lành 安寧 (3) Thọ 壽 (4) Có đức tốt 攸好德 (5) Vui hết tuổi trời 考終命.

    Trong từ điển Hán – Việt của Đào Duy Anh có cắt nghĩa về Ngũ Phúc “Năm thứ hạnh phúc : Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh” tức là Phú là giàu, Q Vì sao có chữ Phúc treo ngược, chữ Phúc treo ngược bắt nguồn từ đâu có ý nghĩa như thế nào?

    Giấy dán trang trí cửa

    Giấy trang trí cửa bách phúc

    Vì sao chữ Phúc được treo ngược:

    Tương truyền có hai câu chuyện về chữ phúc treo ngược như sau:

    Câu truyện số 1: Đời nhà Thanh (1661-1911) về chữ phúc viết hay treo ngược. Chiều ba mươi tết, quan phủ lý của thái từ Cung Thân, cho lệnh treo chữ phúc trên những cửa chính ra vào đông cung. Có một tên lính hầu không biết chữ, treo ngược chữ Phúc. Thái từ nhìn thấy, nổi giận định trừng phạt tên lính hầu này. Quan phủ lý vốn là người giầu từ tâm, liền nghĩ ra cách gỡ tội cho tên lính hầu. Quan còn biết lòng thái tử khao khát may mắn để sớm lên ngôi báu. Ngài tâu thái tử: chữ phúc treo ngược là chữ phúc đảo, 倒, theo tiếng Trung Quốc đồng âm với chữ đáo 到, nghĩa là tới. Vậy chữ phúc treo ngược là điềm báo phúc đang tới. Thái tử hài lòng, không những không trừng phạt tên lính hầu mà còn trọng thưởng qua phủ lý và ban cho mỗi tên lính hầu năm lạng bạc. Quả là phúc đã tới với đám người này trong đêm trừ tịch đó.

    Giấy dán trang trí cửa

    Giấy dán trang trí cửa cung hỉ phát tài

    Câu truyện số 2: Có một ông vua vào đêm 30 tháng chạp vi hành xem xét cảnh dân tình ăn Tết ra sao, thấy nhà nọ treo lồng đèn kéo quân trên đó vẽ cảnh tượng chế nhạo hoàng hậu. Vua giận lắm, bèn với tay treo ngược chữ “phúc” trước nhà người ấy, cốt đánh dấu để đặng sáng mai sai quân cấm vệ đến bắt tội.

    Khi trở về cung, hoàng hậu thấy vua có sắc mặt giận bèn gạn hỏi. Vua không giấu được liền kể lại sự việc. Hoàng hậu là người nhân từ nên sau đó truyền cho đám thái giám ra khỏi hoàng cung, bắt mọi nhà đều treo chữ “phúc” ngược lại. Chính nhờ đó, sáng ra quân cấm vệ không tìm được ai là người chơi đèn kéo quân nhạo báng hoàng hậu. Câu chuyện này được coi là khởi đầu của tục treo chữ phúc ngược. uý là sang, Thọ là sống lâu, Khang là sức khỏe tốt hay là mạnh khỏe, Ninh là bình an.

    Thư Pháp Dụng Phẩm